Koronavirüs salgını nedeniyle açılışı ertelenen İzmit Belediyesi Kütüphanesi, 25 bin kitaplık arşiviyle dijital ortamda kitapseverlerle bir araya geldi. Sokağa çıkmanın yasak olduğu bu günlerde vatandaşların evde sıkılmasını önlemek isteyen İzmit Belediyesi, herkesi dijital ortamda kitap okumaya davet etti.

 

Fiziki yapımı tamamlanan ancak koronavirüs salgını sebebiyle geç de olsa açılan İzmit Belediyesi Kütüphanesi, dijital ortamda okurlarla buluştu. İzmit Yunus Emre Kültür Merkezi içerisinde tam donanımlı bir kent kütüphanesine dönüştürülen İzmit Belediyesi Kütüphanesi, 25 bin kitaplık muhteşem arşiviyle dijital ortamda kapılarını açtı. Ücretsiz olarak hizmet veren İzmit Belediyesi Kütüphanesi arşivine ulaşmak isteyenler kutuphane.izmit.bel.tr internet adresinden üyelik işlemlerini gerçekleştirmeye başladı.

 

Yüzyıllar boyu edinilmiş bilgileri bir hazine gibi bilgileri bize aktaran mekanlar oldu kütüphaneler. Yeni normalle beraber ciddi bir araştırma yapmanız gerektiğinde kütüphane, arşiv ve kitap indirme sitelerinin linklerini kullanır olduk. Şimdi sizler için bir  twit dizisinden en değerli hafızalar olan kütüphanelerin, geçmişe ışık tutan arşivlerin ve kitap indirme
sitelerinin linklerini toparladık

 

1) 1 Mart 2002 tarihli 24682 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan esaslara göre üye olunarak araştırma yapılan Devlet Arşivleri tarama sistemi: https://katalog.devletarsivleri.gov.tr

2) Kral Suud Üniversitesi’nin (Riyad, Suudi Arabistan) binlerce yazmayı erişime açtığı dijital kütüphane: https://makhtota.ksu.edu.sa

3) Yale Üniversitesi’nde bulunan Beinecke Nadir Kitaplar ve El Yazmaları Kütüphanesi (New Haven, Connecticut ABD): https://beinecke.library.yale.edu/

4) “Gazeteden Tarihe Bakış Projesi” kapsamında 1928-1942 yıllarını kapsayan yaklaşık 688 cilt, 55 başlık ulusal ve yerel gazeteden taranan 581106 görüntünün yer aldığı arşiv: http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/GAZETE/index.php

5) Üyelikle birlikte birçok Arapça yazma ve basma eserden faydalanma imkânı sunan Kral Abdülaziz Kütüphanesi (Dijital Kütüphane, Suudi Arabistan): http://kadl.sa

6) Dünya çapında 10 binden fazla kütüphanenin koleksiyonlarına ulaşılabilen ve 2 milyardan fazla döküman bilgisi içeren WorldCat web hizmeti: https://www.worldcat.org/

7) Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde oluşturulan, ülkemizde çeşitli veritabanlarında bulunan benzer kayıtların elektronik ortamda bir araya getirilmesi ve
kütüphanelerarası kaynak paylaşımını sağlayan Ulusal Toplu Katalog: http://www.toplukatalog.gov.tr/index.php?cwid=2

8) Katar Dijital Kütüphane’nin, ücretsiz olarak sunduğu eserlerin yer aldığı sitesi: https://www.qdl.qa/en Kütüphane arşivler, haritalar, el yazmaları, ses kayıtları, fotoğraflar ve
çok daha fazlasını içeriyor.

9) Dijital bir koruma havuzu ve erişim platformu olan HathiTrust Dijital Kütüphanesi: https://www.hathitrust.org/ Dünyanın birçok yerinde bulunan eserlere erişim sağlayan platformda çok sayıda Arapça el yazması da bulunuyor.

10) Diyanet İşleri Başkanlığı Merkez Kütüphanesi Yazma Eserler koleksiyonuna ücretsiz erişim: https://yazmaeserler.diyanet.gov.tr Koleksiyonda İslam Medeniyetine ait birçok alanı içeren 7200 cilt eser bulunuyor. Bu eserler risaleleriyle birlikte 19500 sayısına ulaşmaktadır.

11) Ezheriyye (Mısır), Escorial (İspanya), Zâhiriyye (Suriye), Gazi Hüsrev Bey (Saraybosna), Leipzig (Almanya), Chester Beatty (İrlanda) ve Princeton (ABD) gibi birçok kütüphaneden binlerce Arapça yazma eserin derlendiği site: (اإلسالمية المخطوطات جامع ( https://wqf.me

12) Kazan’da (Tataristan) basılmış olan bine yakın eserin pdf’inin yer aldığı site: https://darul-kutub.com Eserlerin kataloğu: https://darul-kutub.com/catalog

13) Almanya’nın en büyük araştırma kütüphanelerinden birisi olan The Saxon State and University Library Dresden (SLUB)’deki 353.404 cilt ve 1.8 milyondan fazla yazma, resim ve harita içerisinde birçok İslâmî eser bulunuyor: https://digital.slubdresden.de/en/digital-collections/

14) Binlerce Arapça yazma eserin bulunduğu bir elektronik kütüphane: ( مكتبةاإللكترونية المصطفى (https://al-mostafa.com3

15) 122 farklı kütüphaneye ait 717.000 yazma ve matbu eserin bibliyografik künyelerinin yer aldığı Türkiye Kütüphaneleri Veritabanı başta olmak üzere çok önemli makale ve kitap pdflerinin yer aldığı İslâm Araştırmaları Merkezi: http://isam.org.tr

16) CB Millet Kütüphanesi: Devasa arşivinin temellerinin atıldığı şu günlerde koleksiyonunda 2.000.000 basılı kitap, 12.500 adet basılı dergiye ait 2.000.000 sayı mevcut olan kütüphaneyi kuşkusuz dünyanın sayılı kütüphaneleri arasında göreceğiz. https://mk.gov.tr/

17) Bielefeld Üniversitesi Kütüphanesi (Biefeld, Almanya) tarafından işletilen BASE (Bielefeld Academic Search Engine) 7.000’den fazla kaynaktan 150 milyondan fazla belge sunuyor. Dizine eklenen belgelerin yaklaşık %60’ının tam metinlerine ücretsiz olarak erişilebilyor. https://www.base-search.net/

18) TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altında, Türkiye’de yayınlanan akademik dergiler için elektronik ortamda barındırma ve editoryal süreç yönetimi hizmeti sunan, günlük ortalama 100.000 ziyaretçinin uğradığı ve pdf indirme imkânının bulunduğu DergiPark’ın sitesi: https://dergipark.org.tr/tr/

19) Türk Dil Kurumunca yayımlanan Dîvânu Lugâti’t-Türk Tercümesi adlı dört ciltlik eserden yararlanılarak hazırlanan Dîvânu Lugâti’t-Türk Veritabanı: http://tdk.gov.tr/divanu-lugatit-turk-veri-tabani/

20) 1997’den bu yana online olarak her hafta yeni belgeler eklenen ve bugün birkaç milyon belgeye erişim sunan Gallica Dijital Kütüphanesi (Fransa): https://gallica.bnf.fr/

21) Binlerce Arapça eserin pdf’inin yer aldığı site: (الوقفية (http://www.waqfeya.com/

22) Yalnızca akademik makaleler ve konularda arama yapan arama motoru: Google Scholar (Google Akademik) https://scholar.google.com.tr/4

23) Milli Kütüphane tarafından hazırlanan yeni Kütüphane Otomasyon Sistemi “Kaşif” üzerinden kitap, süreli yayın, kitap dışı materyal, yazma ve nadir eserlere ait bibliyografik künyeler üzerinden arama yapılabiliyor: https://kasif.mkutup.gov.tr

24) Türkiye Makaleler Bibliyografyası ve Cumhuriyet Dönemi Makaleler Bibliyografyası üzerinde yapılan çalışmayla “1923’ten Günümüze Makaleler” sloganıyla şu an için 5 bin dergideki 1 milyona yakın makale tek bir ara yüzde: http://makaleler.mkutup.gov.tr

25) Görme engelliler için sesli kitaplar: https://konusankitaplik.mkutup.gov.tr Milli Kütüphane’ye bağlı olan ve mikrofon ile arama yapılabilen sisteme üye olmak gerekiyor.

26) Milli Kütüphane bünyesindeki El Yazması Eserler, Süreli Yayınlar ve Kitap Dışı Materyallerin künye bilgilerini ve yüksek çözünürlüklü dijital poz dosyalarını içeren Dijital Kütüphane Sistemi: https://dijital-kutuphane.mkutup.gov.tr

27) Gelişmiş arama ve filtre araçlarıyla milyonlarca kitap, harita, sanat eseri ve daha fazlasına erişim sağlayan Europeana Arşiv Sitesi: https://classic.europeana.eu/portal/en

28) Birçok Arapça kitabın pdf formatında indirebileceği bir site: (اإلسالمية مشكاة شبكة ( http://www.almeshkat.com/

29) Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün yayın arşivinin pdf formatında indirilebileceği sayfa: https://www.vgm.gov.tr/yayinlar/dergi-arsivi?Page=1

30) Sadece Kafkasya’da değil, aynı zamanda tüm Avrupa kıtasında ve tüm dünyad tanınmış en büyük ulusal kütüphanelerden birisi olan Azerbaycan Milli Kütüphanesi’ne bağlı dijital katalog: http://ek.anl.az/search/query?theme=e-kataloq

31) 1996’da oluşturulmaya başlanan ve yaklaşık 20 milyon kitap ve metni barındıran ücretsiz arşiv sitesi “Internet Archive”: https://archive.org

32) Mısır Üniversiteleri Kütüphaneleri tarafından oluşturulan, araştırmacıların yüksek lisans ve doktora tezleri, dergiler ve elektronik dersler gibi kaynaklara erişimini sağlayan consorsiyum: (Egyptian Universities Library Consortium) http://srv2.eulc.edu.eg5

33) Yaklaşık 36.000 nesneyi kapsayan Walters Sanat Müzesi’nin çevrimiçi birçok sanat koleksiyonuna ait yüksek kaliteli dijital görüntülerinin indirilebildiği sitesi: https://art.thewalters.org

34) Koç Üniversitesi’nin, el yazması eserler, fotoğraflar, haritalar, gazeteler ve daha fazlasının bulunduğu ve 210.000’den fazla dijital görüntüye erişimin sağlandığı kütüphanesi: https://librarydigitalcollections.ku.edu.tr/en/

35) İslâm kültürü ve medeniyetine dair çok önemli projelere imza atan İSAM kütüphane, arşiv ve dokümantasyon birimiyle araştırmacılara çok önemli hizmetler sunuyor. Kütüphane katalog taramada vazgeçilmez bir mevkii bulunan kurumun sitesi: http://isam.org.tr

36) Ankara Üniversitesi Yazma Eserler Kataloğu: http://yazmalardtcf.ankara.edu.tr Sistemde yer alan eserlerin geniş özelliklerine ve görüntülerine ulaşmak için sisteme üye
olmak gerekiyor.

37) Birçok yazma ve matbu Arapça kitabın bulunduğu forum: (األلوكة (https://majles.alukah.net/

38) Binlerce yazma eser, makale, harita ve gazetenin görüntülerinin bulunduğu Berlin Eyalet Kütüphanesi [Staatsbibliothek zu Berlin (SBB)] dijital kataloğu: https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/

39) Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı olan e-kitap: https://ekitap.ktb.gov.tr Sitede Edebiyat, Halk Bilimi, Kültür, Kültürel Miras, Sanat ve Tarih alanlarında pdfler bulunuyor.

40) Pdf ve ePub formatlarında erişim hizmeti sunan Diyanet İşleri Başkanlığı Dijital Yayınlar sayfası: https://diniyayinlar.diyanet.gov.tr/sayfa/447

41) İSAM tarafından İstanbul Kadı Sicilleri Projesi kapsamında Osmanlı araştırmaları açısından büyük öneme sahip olan Osmanlı mahkeme defterlerinden 40 defterin  6 günümüz Türkçe’sine aktarılarak aslî nüshaları ile birlikte hizmete sunulduğu proje linki: http://kadisicilleri.org İBB Kültür A.Ş. ve Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi ortaklığı çerçevesinde yine İstanbul mahkemelerinden 1557-1911 yılları arasında yer alan 60 defterin transkripsiyonu gerçekleştirilmiş ve 2019 yılında yayımlanmıştır.

42) Nadir Eserler Koleksiyonu’yla birlikte toplam 8 koleksiyona erişim imkânı sunan Marmara Üniversitesi Kütüphanesi katalog tarama elektronik hizmeti: https://katalog.marmara.edu.tr/yordambt/yordam.php Nadir Eserler Koleksiyonu, 1883 yılında kurulan Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlîsi’nden günümüze kadar gelen eserlerden oluşuyor.
1964 Yazma Eser, 6781 Eski Harfli Basma Eser, 581 Latin Harfli Nadir Eser, 715 Cilt Süreli Yayın olmak toplam 1.721.000 sayfa görüntü ihtiva ediyor.

43) Türkiye’den sonra en çok Osmanlı arşivini barındıran Bulgaristan Milli Kütüphanesi: http://nationallibrary.bg/wp/ Nadir Eserler Koleksiyonu’nda Osmanlı Devleti’ne ilişkin bir milyona yakın arşiv belgesi bulunuyor. 1931 yılında Osmanlı Devleti’nin hafızası niteliğinde olan tonlarca değerli evrak hurda kâğıt fiyatına “kuru ot ve paçavra fiyatına, okkası üç kuruş on paraya” Bulgaristan’a satılmıştır. Arşivde Osmanlı Devleti’nin Avrupa, Arap ülkeleri ve İran ile politik ve ekonomik ilişkilerinden bahseden yüz binlerce arşiv öğesi bulunuyor.

44) 2012 yılından beri yayım faaliyetlerini sürdüren Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın, yayımlamış olduğu ve internet sitesi üzerinden e-kitap olarak okuyucuya sunduğu yayınların pdf formatında indirilen sitesi: http://ekitap.yek.gov.tr

45) Avrupa’nın en iyi kütüphanelerinden Chester Beatty Kütüphanesi’nin dijital koleksiyonlarının bulunduğu sitesi: https://chesterbeatty.ie Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Asya’dan birçok eserin bulunduğu kütüphane İrlanda’nın başkenti Dublin’dedir. Kütüphane’nin İslâm koleksiyonunda çok eski tarihli mushaflar mevcuttur. Ayrıca İbnü’nNedîm’in (ö. 385/995) “el-Fihrist”i ve Kâtib Çelebî’nin “Cihannümâ”sı gibi çok önemli başyapıtların nüshaları bulunuyor.

46) Güneydoğu Avrupa’nın en çok yazma eserine ev sahipliği yapan; Boşnakça, Türkçe, Arapça ve diğer dillerde yazılmış 100.000’den fazla el yazması ve matbu kitaplarla belgeleri barındıran Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi (Saraybosna) dijital erişim linki: 7http://digital.ghb.ba Gazi Husrev Bey tarafından 1537 yılında kurulan kütüphanenin asıl koleksiyonundan günümüze çok az kitap gelmişse de kütüphanede önemli müellif nüshalarını görmek mümkündür. Kütüphanenin sitesi: https://ghb.ba

47) TBMM Kütüphanesi Açık Erişim Sistemi: https://acikerisim.tbmm.gov.tr Sistemde aynı isimdeki koleksiyonla TBMM Milli Saraylar Kütüphanesi ve TBMM Yayınları Açık Erişim koleksiyonlarında tarama yapılarak pdf indirme imkânı bulunuyor. TBMM Kütüphane kataloğu: https://kutuphane.tbmm.gov.tr

48) Birçok Arapça yazma eser, matbu kitap, ilmî araştırmalar ve makalelerin bulunduğu en geniş platformlardan birisi olan (العلمي الباحث (sitesinin linki: https://k-tb.com Tarama yapıldığında sonuçları her bölüm için ayrı tasnif etmesi gayet faydalı.

49) Harvard Library’de bulunan “İslam Mirası Projesi” kapsamında İslamî el yazmaları, yayınlanmış metinler ve haritaların dijital koleksiyonuna ait katalog tarama linki: https://curiosity.lib.harvard.edu/islamic-heritage-project Dökümanlar hacim tercihine göre (.jpg) formatında indirilebiliyor.

50) Çevrimiçi hizmet veren ve birçok koleksiyona sahip olan Princeton Üniversitesi Kütüphanesi’nin (ABD) internet sitesi: https://library.princeton.edu Dünya’nın her yerinden yazmaların bulunduğu sitede yaklaşık 10.000 adet İslâmî yazma eser bulunuyor. Kuzey Amerika’da en çok İslami yazma eseri barındıran kütüphanenin katalog tarama sistemi: https://catalog.princeton.edu İslami yazma eserler: https://dpul.princeton.edu/islamicmss https://t.co/joEbA0L3HU?amp=1

51) Binlerce Arapça el yazması eser, matbu kitap ve dergi indirilebilen ve her geçen gün takipçilerinin gönderdiği materyallerle arşivini genişleten “ودود مركز “sitesi: http://wadod.net

52) Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin 2013’ten beri kullanıma açtığı digitalSSM projesi: https://www.digitalssm.org/digital/ SSM’nin, Sabancı Üniversitesi Bilgi Merkezi’yle birlikte gerçekleştirdiği proje sayesinde 77.000’den fazla yüksek çözünürlüklü görsele ulaşılabiliyor. Projede Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu, Resim Koleksiyonu, Abidin Dino Arşivi ve Emirgan Arşivi’ne ait bilgiler yer alıyor. Kitap Sanatları ve Hat 8 Koleksiyonu: https://www.digitalssm.org/digital/collection/Kitapvehat Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu’nda, 14. yüzyıl sonlarından 20. yüzyıla kadarki zaman diliminde ünlü hattatların elinden çıkma Kuran-ı Kerim nüshaları ve dua kitapları, kıt’alar, murakkalar, levha ve hilyeler, tuğralı ferman ve beratlar, hattatların yazı araçları yer alıyor.

53) Venedik Devlet Arşivi’nde bulunan ve XV. ve XIX. yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti ile Venedik Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkilerle alakalı birçoğu Osmanlıca 2.000’den fazla belgeyi barındıran koleksiyon: http://www.archiviodistatovenezia.it/divenire/collezione.htm?idColl=24121

54) El yazması ve matbu eserler, makaleler, albümler, haritalar ve daha fazlasını erişime açan İBB Atatürk Kitaplığı’nın katalog tarama sistemi: https://katalog.ibb.gov.tr/

55) TÜBA-Türk İslam Bilim Kültür Mirası eserleri online erişim sitesi: http://tuba.gov.tr/tr/yayinlar/suresiz-yayinlar TÜBA’nın 2014 yılından bu yana yürüttüğü TİBKM Projesi kapsamında yayınladığı eserlerin pdfleri yer alıyor.

56) Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’na ait, basit ve detaylı katalog taramaları yapılarak görüntü alınabilen site: http://yazmalar.gov.tr Listenin en başında yazılması gereken sistemde şu anda toplam seksen bin küsür eser görüntüsü bulunuyor. Üye olmak kaydıyla, sistemden yıl içerisinde en fazla beş konu olmak üzere, her konuda en fazla bin varak dijital kopyadan ücretsiz şekilde yararlanılabiliyor. Elektronik ortama aktarılmamış eserlerin kopya talepleri bağlı olduğu kurum tarafından değerlendiriliyor.

57) Dubai’de bulunan Cuma el-Mâcid Kültür Merkezi’nin ( للثقافة الماجد جمعة مركزوالتراث (dijital kütüphanesi: http://almajidcenter.org/ar/e-library.php Kütüphane olarak hizmet veren kurumun veritabanından birçok İslâmî eser indirilebiliyor. Özel olarak yazma görüntüsü istendiğinde ücret karşılığında hizmet verilen kurumdan tez ve makaleler hakkında bilgi alınabiliyor.

58) Çeşitli koleksiyonların bulunduğu ABD Kongre Kütüphanesi’nde 1880-1893 yıllarını kapsayan II. Abdülhamid dönemine ait yaklaşık 1.800 fotoğrafın bulunduğu koleksiyon: https://t.co/a0GqDmkpfJ?amp=1 Aynı kütüphanede, 1884 yılında Sultan II.  Abdülhamid’in Kongre Kütüphanesi’ne hediye ettiği birbirinden kıymetli yüzlerce kitap bulunuyor. Link: https://t.co/8dwjn1iI5a?amp=1

59) Almanya’da bulunan Martin Luther Kütüphanesi’ne ait dijital koleksiyonların bulunduğu adres: http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de Sitede Orta Doğu ve Kuzey Afrika koleksiyonu, İslâmî çalışmalar ve Türkçe eserlerden oluşan koleksiyonlar bulunuyor.

60) Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) tarafından 1983 yılında kurulmuş olan İslâm Ansiklopedisi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen ve ilk cildi 1988 yılında yayımlanan TDV İslâm Ansiklopedisi: https://islamansiklopedisi.org.tr İslâmî birçok alanda bilgi veren ansiklopedi 2013 yılı sonunda 44. cildinin, 2016 yılında da iki ek cildin yayımlanmasıyla matbu olarak tamamlanmış bir eserdir. Ansiklopedi, daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşması için elektronik ortamda da yayımlanmıştır.

61) Yükseköğretimde görev yapan akademisyenlere ait akademik faaliyet çıktılarına tek bir noktadan elektronik ortamda erişilebilen yükseköğretim akademik arama sistemi: https://akademik.yok.gov.tr

62) Arapça araştırma yapanlar için en kapsamlı dijital kütüphane olan Şâmile’nin (الشاملة المكتبة (devamlı güncellenen online projesi: https://al-maktaba.org Programın aslını bilgisayara indirmek için: http://shamela.ws

63) IRCICA Farabi dijital kütüphanesi: https://e-library.ircica.org Güncellenmesi ve bakımı halen devam eden ve üyelikle hizmet veren yazılım el yazmaları, mushaflar, salnâmeler, Osmanlı dönemi mecmuaları, haritalar, fotoğraflar ve daha fazlasını barındırıyor.

64) Türkiye’deki Hollanda Enstitüsü’nde (NIT) bulunan ve Balkan ülkelerindeki Osmanlı mimarisini konu edinen fotoğraf arşivi: http://www.nitistanbul.org/kielarchive/index.php Çoğunlukla 1960’lı ve 90’lı yıllar arasında çekilmiş fotoğrafları barındıran ve 2011’de oluşturulmaya başlayan dijital arşivde şu anda 1800 görüntü bulunsa da zamanla çoğaltılıyor.

65) 193 devletten, M.Ö. 8000 ile M.S. 2000 tarihleri arasına ait yaklaşık 20.000 maddenin bulunduğu Dünya Dijital Kütüphanesi: https://wdl.org/ar/ Kütüphanede eski tarihli yazma eserler ve mushaflar da bulunuyor.

66) Birleşik Krallık’ın ulusal kütüphanesi olan Britanya Kütüphanesi’nde (British Library) çok sayıda Türkçe, Arapça ve Farsça yazma eseri barındıran dijital koleksiyon: https://bl.uk/manuscripts/ Kütüphanede bulunan en önemli arşiv belgelerinden birisi Sultan Fatih’in, İstanbul’un fethinden hemen sonra Cenevizliler’in hukuk ve imtiyazlarına dair
verdiği, Zağanos Paşa imzalı Rumca ahidnamenin aslıdır.

67) Türkiye, Balkanlar ve diğer yerlerdeki 34 vilayette basılmış olan 130 farklı Osmanlıca mahalli gazetenin bulunduğu site: https://osmanlicagazeteler.org/index.php

68) İstanbul Şehir Üniversitesi’nin, sahip olduğu arşivleri ve ürettiği yayımları uluslararası standartlarda dijitalleştirerek erişime açtığı sistem: İstanbul Şehir Üniversitesi earşiv Sistemi http://earsiv.sehir.edu.tr

69) İran’da bulunan ve birçok el yazması, belge, matbu kitap ve süreli yayın barındıran Milli Kütüphane’ye bağlı dijital kütüphane: http://dl.nlai.ir

70) Almanya’da bulunan Leipzig Üniversitesi Kütüphanesi’ndeki Arapça, Farsça ve Türkçe yazma eserlerin çevrimiçi katalog ve dijital sunumunun yer aldığı site: https://islamicmanuscripts.net

71) Beyrut Amerikan Üniversitesi’nin Çevrimiçi Arapça Kitap Projesi: https://libraries.aub.edu.lb/digital-collections/collection/aco 23.000 cilt kitap paylaşımını hedefleyen proje sayesinde edebiyat, felsefe, hukuk gibi birçok konudaki Arapça kitaba ücretsiz açık erişim sağlanabiliyor.

72) Salt Araştırma’nın Osmanlı dönemine ait belgelerin de bulunduğu dijital kaynaklardan oluşan arşivi: https://archives.saltresearch.org/

73) McGill Kütüphanesi’ndeki 19. yüzyılın ikinci yarısında ve yirminci yüzyılın ilk yarısında Orta Doğu’da (Mısır, İran, Suudi Arabistan, Sudan ve Türkiye) basılan 750’den fazla
11 taş baskı eserin bulunduğu “İslami Litograflar” dijital koleksiyonu: http://digital.library.mcgill.ca/islamic_lithographs/index.php

74) İzmir’de bulunan Kent Arşivi ve Müzesi’nin (APİKAM) web sitesi: https://apikam.org.tr Üye olunarak istifade edilen sistemde şer’iyye sicilleri ve Aydın salnâmeleri gibi önemli yerel tarihi vesikalar bulunuyor.

75) Abu Dhabi New York University tarafından kurulan ve 23.000 hedefinden şu an için 15.000’e yakın Arapça dijital eseri barındıran Arabic Collections Online (ACO)
projesi: http://dlib.nyu.edu/aco/

76) Pensilvanya Üniversitesi Kütüphaneleri tarafından idare edilen “OPenn” projesindeki İslami el yazmalarının bulunduğu koleksiyon: http://openn.library.upenn.edu/html/muslimworld_contents.html Koleksiyonda şu an için XI. yy’dan XX. yy’a 500’den fazla el yazması, 800’den fazla resim bulunuyor.

77) Dört mezhebin fıkıh kitaplarının indirme linklerinin bulunduğu “Hizânetü’lFakîh” (الفقيه خزانة (sitesi: https://feqhbook.com Sitede az da olsa yazma eser bulunuyor.

78) İsviçre’de bulunan el yazmalarını dijitalleştiren “e-codices” projesi: https://ecodices.unifr.ch Şu an için İslami el yazmaları az olsa da sanal kütüphane sürekli olarak güncelleniyor.

79) Türünün en kapsamlılarından olan ve 41.000’den fazla Batı, 18.000’den fazla Doğu ve Asya el yazması barındıran Bayerische Staatsbibliothek’te (Almanya) oryantal el yazması koleksiyonu: https://bsb-muenchen.de/en/collections/manuscripts/languagesregions/oriental-manuscripts/

80) Ankara Üniversitesi Akademik Arşiv Sistemi: https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/ Arşivde Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları’ndan çıkan kitaplar ile çeşitli dergilerin, belgelerin, makalelerin, tezlerin ve gazetelerin pdfleri bulunuyor.

81) Londra’daki Aga Khan Kütüphanesi’nde bulunan “Osmanlı Koleksiyonu”: https://agakhanlibrary.digital/search-results?any=collections_ottomancollection

82) Test yayını sonrasında Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde geniş bir veritabanına sahip olacak olan İslam Sanatları Portalı: http://ketebe.org

83) Çevrimiçi Arapça kitapların bulunduğu “Arabic Collections Online” projesi: http://dlib.nyu.edu/aco/ Hedefi 23.000 cilt kitap olan dijital kütüphanede şu an 15.000 cilde yakın kitaba dijital erişim sağlanıyor.

84) Dünya kütüphaneleri hakkında bilgi içeren, koleksiyonların coğrafi bağlamda keşfedilebildiği, yüzbinlerce yazmanın bibliyografik künyesini ihtiva eden el-Furkân Dijital Kütüphanesi: https://digitallibrary.al-furqan.com/world_library

85) Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi katalog tarama: http://kutuphane.ttk.gov.tr Sistemdeki “dijital kaynak” filtresiyle birlikte birçok nadir eserin yüksek çözünürlüklü görüntüsüne ulaşılabiliyor.

86) Fransa Milli Kütüphanesi’ne (http://www.bnf.fr/) bağlı olarak hizmet veren “Doğu Kütüphaneleri” projesi: https://heritage.bnf.fr/bibliothequesorient/en Kütüphanede 10.000’den fazla belge bulunuyor.

87) Hollanda’da bulunan Leiden Üniversitesi Kütüphanesi dijital koleksiyonları: https://digitalcollections.universiteitleiden.nl Kütüphanede önemli İslâmî yazma eserler bulunuyor. = Kütüphanedeki el yazmalarının bulunduğu koleksiyon: https://digitalcollections.universiteitleiden.nl/search/?type=edismax&cp=collection%3Aubl_manuscripts Yemen Arap El Yazmaları Koleksiyonu: https://digitalcollections.universiteitleiden.nl/search/?type=edismax&cp=collection%3Ayemeni

88) Cambridge Üniversitesi Kütüphanesi’nde bulunan ve tamamı 5.000’den fazla eseri içeren İslami el yazmaları koleksiyonu: https://cudl.lib.cam.ac.uk/collections/islamic/1Koleksiyonun çevrimiçi kataloğu: https://fihrist.org.uk13

89) Asıl mahiyeti ehl-i hadisin buluşma platformu olsa da bütün İslami ilimlerden yüzbinlerce dijital verinin paylaşıldığı, araştırıldığında birçok yazma ve matbu eserin pdfine ulaşılabilecek forum: http://ahlalhdeeth.com/vb/index.php (الحديث أهل ملتقى(

90) Toronto Üniversitesi Thomas Fisher Nadir Kitaplar Kütüphanesi’nde bulunan kıymetli Arapça yazma eserlerin indirme linki: https://archive.org/details/thomasfisherarabic Kütüphane linki: fisher.library.utoronto.ca

91) İçinde Arapça/İslami önemli yazma eserler de olmak üzere binlerce görüntüye erişimin sağlandığı Erfurt Üniversitesi Gotha Araştırma Kütüphanesi, Dijital Tarih Kütüphanesi: https://dhb.thulb.uni-jena.de Doğu El Yazmaları Koleksiyonu linki: https://dhb.thulb.unijena.de/servlets/solr/ufb2_restricted?qry=component.top:%228b39ee6b-505d-4f64-b037-
c25a727460f5%22

92) Yazma eserlerin incelenmesi için kaynaklar ve araçlar sunan ve Avrupa, Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya’dan el yazması nüshalar barındıran Virtual Hill Müzesi ve El Yazması Kütüphanesi: https://vhmml.org

93) Türk ve Türkiye tarihi ile ilgili konularda zengin bilgi kaynaklarına sahip olan Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi veritabanı: https://kutuphane.ttk.gov.tr Önemli yazmaların, haritaların ve süreli yayınların bulunduğu kütüphanede bazı eserlerin pdflerini indirme imkânı bulunuyor.

94) Tokyo Doğu Kültürü Üniversitesi Daiber Koleksiyonu’nda bulunan Arapça el yazmalarının veritabanı: http://ricasdb.ioc.u-tokyo.ac.jp/daiber/db_index_eng.html Katalog taramasının Arapça ve Latince yapılabildiği koleksiyonda kıymetli nüshalar bulunuyor.

95) Arapça İslami eserlerin indirilebildiği en büyük ücretsiz sitelerden: Arabic Library (العربية المكتبة :(https://arablib.com

96) Afrika topluluklarından gelen kültürel miras materyallerine ücretsiz erişim sağlayan ve Afrika dillerinde on binlerce fotoğraf, video, arşiv belgesi, harita, röportaj ve sözlü tarihi barındıran AODL projesi: http://aodl.org14

97) Filistin’de bulunan en-Necâh Üniversitesi tarafından Nablus’taki eski tarihli el yazmalarının toplanmasıyla oluşan ve önemli eserleri barındıran dijital kütüphane: https://manuscripts.najah.edu

98) İsveç’te bulunan Lund Üniversitesi’ndeki Jarring Koleksiyonu, Doğu Türkistan’da 16. ve 20. yüzyıl arasına ait İslami yazmalar, halk edebiyatı, adli ve tarihi belgelerle tıp kitapları gibi eserlerden oluşan 560 el yazmasını barındırıyor. http://alvinportal.org/alvin/resultList.jsf?aq=%5B%5B%7B%22COL%22%3A%22jarring_collection%2 2%7D%5D%5D&sortString=person_sort_asc&aqe=%5B%5D&af=%5B%5D&searchType=EXTENDED&noOfRows=250&dswid=-4061

99) Michigan Üniversitesi’nde bulunan ve çoğunlukla Arapça, Farsça ve Osmanlıca olmak üzere yaklaşık 1.800 yazma eser içeren İslam El Yazmaları Koleksiyonu: https://guides.lib.umich.edu/islamicmss/find

100) İlahiyat alanı öncelikli olmak üzere sosyal ve beşerî bilimlere dair akademik çalışmaların katalog verilerini ve telif izni alınanların tam metinlerini içeren Dini Araştırmalar Veri Tabanı (DAVET) İlahiyat Atıf Dizini: https://davet.org.tr/#/

101) Umman Vakıflar ve Diyanet İşleri Bakanlığı’na bağlı olan ve Umman, Zanzibar (Tanzanya), Mzab (Cezayir) gibi bölgelere ait el yazmaları ile özel koleksiyonların görüntülerine online olarak ulaşılabilen dijital kütüphane: https://elibrary.mara.gov.om

102) Almanya’nın ayakta kalan en eski kütüphanesi olan Heidelberg Üniversitesi Kütüphanesi, doğu el yazmaları dijital koleksiyonu: http://ub.uniheidelberg.de/helios/digi/codheidor.html

103) İran’da en iyi kültür merkezi seçilen ve en zengin 6 kütüphanesi arasında yer alan Malek Kütüphane ve Müzesi’ne ait yaklaşık 18.000 el yazması içeren devasa dijital kütüphane: http://malekmuseum.org/artifact/search?type=415

104) 2003 yılında Freiburg Albert-Ludwigs Üniversitesi İslam Araştırmaları Bölümü tarafından başlatılan ve 2019’da Bamberg Üniversitesi’ne taşınan İran ve Orta Asya’dan 20. Yüzyıla kadar Farsça tarihi belgelerin görsel veritabanı: http://asnad.org/en/105) İstanbul Araştırmaları Enstitüsü: https://iae.org.tr 626 cilt ve 1311 eserden oluşan Suna ve İnan Kıraç Vakfı Elyazması Koleksiyonu’nun tamamı erişime açıldı. Koleksiyona dijital kütüphane kataloğu üzerinden erişilebiliyor: https://katalog.iae.org.tr/yordambt/yordam.phpaAltTur=293&fbclid=IwAR34G4BiG4xl9Us 5uTEhXrrb1mGaOy_oUq4Px3g4DjAHdYplxoQeEoBa-HU

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Elyazmaları Koleksiyonu’nun ilk nüveleri, II. Abdülhamid dönemi sadrazamı Küçük (Mehmed) Said Paşa (ö. 1914) tarafından atıldı. Enstitüde Şevket Rado koleksiyonuna ait bine yakın elyazmasından oluşan ve dijital ortama atılan bir koleksiyon bulunuyor.

106) Kraliyet Kütüphanesi, Danimarka Ulusal Kütüphanesi ve Kopenhag Üniversite Kütüphanesi’nde bulunan dijitalleştirilmiş doğu koleksiyonu: http://kb.dk/en/nb/samling/os/osdigit.html

107) Kırgızistan Cumhuriyeti Ulusal Bilimler Akademisi’nde (NAS KR) bulunan bazı el yazmaları, taş baskılar ve diğer basılı kitaplar da dahil olmak üzere birçok materyalin dijital kopyalarının yer aldığı veritabanı: https://manuscript.lib.kg

108) 108) Duke Üniversitesi Kütüphanesi’nde (Durham, Kuzey Karolina) bulunan David M. Rubenstein Nadir Kitap ve El Yazması Kitaplığı Arapça yazmalar dijital koleksiyonu:
https://repository.duke.edu/dc/earlymss?f%5Blanguage_facet_sim%5D%5B%5D=Arabic

109) Londra Üniversitesi SOAS (Oryantal ve Afrika Çalışmaları Okulu), koleksiyonlarını çevrimiçi kullanım için uygun hale getiriyor. Dijital koleksiyonlar arasında önemli arşivler ve İslami el yazmaları da bulunuyor. https://digital.soas.ac.uk

110) Ürdün merkezli bir kuruluş olan Prince Ghazi Trust for Qur’anic Thought tarafından İslami İlimlere dair birçok Arapça kitabın ücretsiz PDF’ler ve Podcast’ler olarak aranabilir biçimde sunulduğu proje: https://quranicthought.com16

Koleksiyon, Princeton, UCLA, Yale, Kongre Kütüphanesi ve Harvard’dan sonra Kuzey Amerika’daki en büyük ve en önemli İslami el yazması koleksiyonlarından birisidir. Eserleri görüntülemek için: https://babel.hathitrust.org/cgi/mb?a=listis;c=1961411403

111) Budapeşte’deki Macaristan Bilimler Akademisi Kütüphanesi’nde bulunan ve toplam 48 Türkçe, 10 Farsça ve 2 Arapça olmak üzere 60 doğu el yazması barındıran Vámbéry Koleksiyonu: http://vambery.mtak.hu/en/14.htm

112) Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (MGIMO) nadir eserler müzesi: https://rarebook.mgimo.ru 1995’te açılan ve 21 binden fazla yerli ve yabancı belgeyi barındıran müzede 13. ve 20. yüzyıllar arasına ait İslami el yazması eserler yer alıyor.

113) 1860’da çıkarılan Tercümân-ı Ahvâl gazetesinden harf ınkılâbına (1928) kadar geçen süre zarfında basılmış olan (şu an için) 142 farklı mahallî gazetenin görüntüleriyle çevirilerini barındıran ve devamlı güncellenen Osmanlıca Mahalli Gazeteler Projesi: https://osmanlicagazeteler.org

114) Bir kısmı ilk kez dijital formatta sunulan nadir eserler, el yazmaları, sanat eserleri, baskısı tükenmiş yayınlar, fotoğraflar ve haritalar barındıran Londra Ağa Han Kütüphanesinin halen güncellenen dijital koleksiyonları: https://agakhanlibrary.digital/collections

115) İsviçre kütüphanelerinden ve arşivlerinden el yazması materyaller barındıran dijital platform: “e-manuscripta” https://emanuscripta.ch/search/quick?query=Orientalische+Handschriften İslâmî el yazmalarına ulaşmak için ‘orientalische handschriften’ şeklinde arama yapılabilir.

116) Yaklaşık bir milyon öğe barındıran ve basılı kitaplar, fotoğraflar, haritalar, el yazmaları ve daha fazlasını içeren New York Halk Kütüphanesi dijital veritabanı: https://digitalcollections.nypl.org

Kütüphanede (NYPL) bulunan ve 7. yüzyıldan 19. yüzyılın sonlarına kadar kağıt ve parşömen üzerine Arapça yazılmış el yazmalarından oluşan Arapça El Yazmaları Koleksiyonu: https://digitalcollections.nypl.org/collections/arabic-manuscripts-collection-ca677-1893#/?tab=navigation17

117) Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi tarafından erişime açılan “Yazma Eserler” dijital koleksiyonu: http://divinity.ankara.edu.tr/?page_id=19025 Koleksiyonda şu anda (Aralık-20) hepsi pdf olarak indirilebilen birbirinden kıymetli 2.269 adet eser bulunuyor. Ankara Üniversitesi Yazma Eserler Kataloğu: http://yazmalardtcf.ankara.edu.tr

118) İspanya Milli Kütüphanesi’nin dijital kütüphanesi olan ve 15. ve 20. yüzyıllar arasında basılmış kitaplar, el yazmaları ve çizimler gibi binlerce dijitalleştirilmiş belgeye ücretsiz açık erişim sağlayan Biblioteca Digital Hispánica (BDH): http://bne.es/es/Catalogos/BibliotecaDigitalHispanica/Inicio/index.html

Kütüphanedeki mushafların ve Arapça yazma eserlerin bulunduğu bölüm: http://bdh.bne.es/bnesearch/Search.do?showYearItems=&advanced=&exact=&textH=&completeText=&text=&languageView=es&tipomaterial1=Manuscrito&language=&lenguaF=%c3%81rabe&pageSize=30

119) Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kütüphanesi’nde bulunan ve taranarak bilgisayar ortamında tam sayfa hizmete sunulan gazetelere erişim linki: https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12575/60

120) Freiburg Üniversitesi’nde, Moritanya’dan yaklaşık 2.500 Arapça el yazmasının tam metin olarak görüntülenebildiği veritabanı: Oriental Manuscript Resource (OMAR)
http://omar.ub.uni-freiburg.de/index.php?id=datenbankvollansicht

121) 5000’den fazla İslami yazma eseri barındıran Âl-i Abdülkâdir Aile Kütüphanesi’nden bazı mahtutların dijitalleştirilerek paylaşıldığı platform:
http://alabdulgader.com/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%B7%D8%A7%D8%AA/

122) Melbourne Üniversitesi Kütüphanesi’nde bulunan Orta Doğu El Yazmaları Koleksiyonu veritabanı açık erişim linki: https://digitisedcollections.unimelb.edu.au/handle/11343/151 Koleksiyonda İslam edebiyatına dair görülmeye değer önemli nadir eserler bulunuyor.18

123) Córdoba Belediye Kütüphanesi’ndeki Arapça el yazmaları koleksiyonu: https://biblioteca.cordoba.es/index.php/biblio-digital/201-manuscritos-arabes/1493-manuscritos-arabes.html Koleksiyonun Lübnan asıllı Alfredo Bustani tarafından hazırlanan kataloğu: https://biblioteca.cordoba.es/biblioteca/BibDigital/manuscritos_arabes/1959_bustani_almulk_coleccion_codices_arabes_cordoba.pdf

124) Ümmü’l-Kurâ Üniversitesi’ne bağlı dijital görüntüleme platformu “Dorar/(درر :”(https://dorar.uqu.edu.sa/uquui/ Bir kısmı paylaşılan yazma eserlerin bütün pozları için iletişime geçmek gerekiyor.

125) Bavyera Eyalet Kütüphanesi’nde (Bayerische Staatsbibliothek – BSB) bulunan belgeleri dijitalleştiren Münih Sayısallaştırma Merkezi’ndeki Arapça El Yazmaları Koleksiyonu: https://digitalesammlungen.de/index.html?c=sammlung&projekt=1237542282&l=de

0 Yorum

Bir Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

©2021 Anadolu Gezi Rehberi

İletişim

Gönderiliyor

Kullanıcı Bilgileriniz İle Oturum Açın

veya    

Bilgilerinizi Unuttunuzmu?

Create Account